Het jaar 2024 heeft de kaarten in de hightechsector opnieuw verdeeld, minder door de komst van een vlaggenschipproduct dan door een gelijktijdige regulatoire en industriële verschuiving. Generatieve kunstmatige intelligentie heeft zich verspreid in consumentenapparaten, smartphonefabrikanten hebben hun strategieën herzien rond chips die zijn gewijd aan ingebedde AI, en de Europese Unie heeft een bindend juridisch kader vastgesteld met de AI Act. Deze parallelle bewegingen schetsen een technologisch landschap waarin productinnovatie niet langer kan worden losgekoppeld van naleving van regelgeving.
Europese AI Act: het regulatoire kader dat de technologie in Europa herdefinieert
Verordening (EU) 2024/1689 over kunstmatige intelligentie, die op 1 augustus 2024 in werking is getreden, structureert nu het ontwerp en de commercialisering van elk AI-systeem dat in de Unie wordt ingezet. De implementatietijdlijn loopt tot 2028, maar de eerste verplichtingen hebben al concrete effecten gehad op de producten die in Europa worden verkocht.
Sinds februari 2025 zijn praktijken die als “onaanvaardbaar risico” worden geclassificeerd verboden: sociale scoring, subliminale manipulatie, bepaalde vormen van emotionele herkenning. Deze verboden raken direct spraakassistenten, slimme luidsprekers en welzijnsapps die gedragsgegevens gebruikten zonder waarborgen.
De ervaringen op de werkvloer verschillen over hoe Aziatische en Amerikaanse fabrikanten deze beperkingen in hun productcycli integreren. Sommigen hebben vooruitgezien door functionaliteiten op Europese modellen te beperken, anderen passen zich gaandeweg aan.
De specifieke verplichtingen voor generalistische AI-modellen (GPAI), die vanaf augustus 2025 van kracht zijn, voegen een extra laag toe: technische documentatie, tests van tegenstrijdigheid, versterkte naleving van auteursrechten. Voor merken die generatieve assistenten in hun smartphones of televisies integreren, wordt elke software-update een nalevingsoefening.
Vanaf augustus 2026 zullen transparantieverplichtingen van kracht worden voor elk systeem dat met het publiek interacteert. De gebruiker moet worden geïnformeerd dat hij communiceert met een AI, en synthetische inhoud moet duidelijk identificeerbaar zijn. Dit aspect betreft zowel chatbots die zijn geïntegreerd in handelswebsites als automatische fotofilters van smartphones. De beschikbare middelen op de site DigiGeek.fr high tech stellen in staat om deze evoluties product per product te volgen.
Ingebedde kunstmatige intelligentie in smartphones: verder dan marketingpraat
De meest zichtbare trend van 2024, aan de consumentenkant, blijft de integratie van kunstmatige intelligentie direct in de chips van smartphones. Apple heeft zijn A18 Pro-chip ontworpen om de functies van Apple Intelligence te ondersteunen, terwijl Qualcomm en MediaTek het aantal NPU’s (Neural Processing Units) in hun SoC’s voor Android-apparaten hebben vermenigvuldigd.
De belofte is verleidelijk: lokale verwerking van verzoeken, automatische fotobewerking, realtime transcriptie, contextuele suggesties. In de praktijk blijven de meeste van deze functies afhankelijk van een cloudverbinding voor complexe taken. De puur lokale verwerking is vaak beperkt tot het detecteren van fotoscènes of het optimaliseren van de batterij.
De beschikbare gegevens maken het niet mogelijk om te concluderen dat er een echte winst in autonomie is voor de gemiddelde gebruiker. De benchmarks van fabrikanten meten de brute kracht van de NPU, niet het dagelijks nut. Daarentegen vereist de komst van de AI Act dat deze ingebedde verwerkingen voldoen aan de transparantieregels, wat sommige functies van gedragsprofilering die in softwarelagen zijn geïntegreerd, zou kunnen belemmeren.
Wat dit verandert voor de vernieuwing van het assortiment
Fabrikanten gebruiken ingebedde AI als argument voor het upgraden van hun producten. Een smartphone uit 2023 zonder een speciale NPU zal als verouderd worden gepresenteerd, zelfs als de prestaties voldoende blijven voor de meeste toepassingen. Ingebedde AI versnelt de vernieuwingcyclus zonder proportionele voordelen voor de gebruiker.
Transparante schermen en verbonden objecten: saloninnovaties of echte producten
De CES 2024 in Las Vegas heeft transparante schermen in de schijnwerpers gezet, vooral gepromoot door LG en Samsung. Deze panelen maken het mogelijk om informatie weer te geven terwijl ze doorzichtig blijven, met toepassingen die worden overwogen in domotica, detailhandel en de auto-industrie.
De technologie bestaat al enkele jaren in prototypevorm. Wat in 2024 is veranderd, is de aankondiging van de eerste commercialisaties in specifieke niches:
- Verhoogde etalages, waarbij het transparante scherm de statische signalisatie vervangt en tegelijkertijd de producten erachter zichtbaar laat
- Half-transparante kantoorwanden die videoconferenties en gegevensweergave integreren, getest in enkele hoofdkantoren
- Voorruiten met een head-up display dat in de auto-industrie wordt uitgebreid, waarbij het scherm een veel groter oppervlak beslaat dan de huidige HUD’s
De grenzen blijven duidelijk: onvoldoende helderheid bij daglicht, hoge productiekosten, gebrek aan interface-standaard. Er wordt niet vóór enkele jaren een consumentenmodel verwacht.
Generatieve technologieën en softwareontwikkeling: een overdracht van vaardigheden in uitvoering
Generatieve AI beperkt zich niet langer tot het schrijven van teksten of het genereren van beelden. In 2024 heeft de adoptie ervan in softwareontwikkeling een zichtbaar niveau bereikt. Code-assistenten (GitHub Copilot, Amazon CodeWhisperer, tools geïntegreerd in JetBrains IDE’s) zijn van experimentele status naar dagelijkse tools in veel technologiebedrijven gegaan.
Deze overdracht roept vragen op over intellectuele eigendom die nog niet goed zijn opgelost. Generatieve modellen die zijn getraind op open source-code produceren soms bijna identieke fragmenten als bestaande repositories. De AI Act vereist technische documentatie over de trainingsdata van GPAI-modellen, maar de concrete controlemechanismen moeten nog worden gedefinieerd.
Voor bedrijven die deze tools integreren, coëxiste de gemeten productiviteitswinst op repetitieve taken (unit tests, documentatie, refactoring) met een verhoogd risico op technische schuld. Code die is gegenereerd zonder diepgaand begrip van de architectuur kan moeilijk te onderhouden afhankelijkheden creëren.
Impact op digitale beroepen
De gevraagde profielen evolueren: het vermogen om nauwkeurige prompts te formuleren, gegenereerde code te auditen en de beperkingen van modellen te begrijpen, wordt een selectiecriterium. Opleidingen in ontwikkeling integreren geleidelijk deze vaardigheden, zonder consensus over de exacte plaats die ze in de curricula moeten innemen.
Het hightechlandschap van 2024 wordt gekenmerkt door deze spanning tussen technische versnelling en regulatoire kaders. De Europese AI Act stelt een tijdschema vast dat fabrikanten niet langer kunnen negeren, terwijl ingebedde AI en generatieve AI de toepassingen herconfigureren zonder dat hun werkelijke voordelen altijd zijn aangetoond. De komende maanden, met de inwerkingtreding van de verplichtingen voor GPAI-modellen in augustus 2025, zullen een eerste concrete maatstaf geven van de impact van dit kader op de beschikbare producten in Europa.
